Pracodawca nie chce uznać zlecenia lub B2B do stażu pracy - co zrobić?
Od 2026 r. pracodawca nie może już automatycznie powiedzieć:
„To nie była umowa o pracę, więc tego okresu nie liczymy”.
Nowe przepisy pozwalają doliczyć do stażu pracy m.in. okresy wykonywania umowy zlecenia oraz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, czyli w praktyce także wiele okresów pracy na B2B. W sektorze publicznym nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r., a u pozostałych pracodawców – od 1 maja 2026 r.
Nie oznacza to jednak, że każde stare zlecenie albo każdy kontrakt nazwany „B2B” pracodawca musi zaliczyć bez żadnych dokumentów.
W większości przypadków podstawowym dowodem będzie zaświadczenie ZUS. Przy niektórych okresach – np. zleceniu wykonywanym przez studenta do 26. roku życia – ZUS takiego zaświadczenia nie wystawi i wtedy pracownik musi wykazać okres innymi dokumentami.
Jeżeli natomiast masz prawidłowe zaświadczenie ZUS, a pracodawca mimo tego odmawia przeliczenia stażu, sytuacja wygląda znacznie inaczej. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje wprost, że pracodawca jest związany takim zaświadczeniem i powinien zaliczyć potwierdzony okres. Spór może ostatecznie trafić do sądu pracy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie zlecenia i okresy B2B wlicza się obecnie do stażu pracy,
- od kiedy nowe zasady dotyczą pracodawców prywatnych,
- czy można doliczyć zlecenia sprzed 10 albo 20 lat,
- czy zlecenie studenta do 26. roku życia również się liczy,
- czy umowa o dzieło zwiększa staż,
- jaki dokument trzeba pobrać z ZUS,
- czy pracodawca może zakwestionować zaświadczenie ZUS,
- jakie dokumenty przedstawić, jeżeli ZUS nie wydaje zaświadczenia,
- kiedy B2B lub zlecenie liczy się także do stażu u konkretnego pracodawcy,
- jaki wpływ dłuższy staż może mieć na urlop, dodatki i inne uprawnienia,
- ile czasu masz na udokumentowanie starych okresów
Od 2026 r. zlecenie i działalność gospodarcza wliczają się do stażu pracy
Zmianę wprowadziła ustawa z 26 września 2025 r., która dodała do Kodeksu pracy art. 302¹ i 302².
Nowe przepisy pozwalają wliczać do okresu zatrudnienia m.in.:
- prowadzenie pozarolniczej działalności,
- wykonywanie umowy zlecenia,
- wykonywanie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu,
- wykonywanie umowy agencyjnej,
- określone okresy współpracy przy działalności lub umowach cywilnoprawnych,
- niektóre okresy działalności objętej ulgą na start,
- określone okresy zawieszenia działalności w związku z opieką nad dzieckiem,
- pracę zarobkową za granicą wykonywaną na innej podstawie niż stosunek pracy.
To jedna z największych zmian w zasadach liczenia stażu od wielu lat.
Wcześniej osoba mogła przez kilka lat wykonywać tę samą pracę na zleceniu, następnie przejść na umowę o pracę i z punktu widzenia wielu uprawnień pracowniczych zaczynać praktycznie od zera.
Teraz wcześniejsza aktywność zawodowa może zostać uwzględniona.
Od kiedy pracodawca prywatny musi liczyć zlecenie i B2B?
Dla pracowników sektora finansów publicznych nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 r.
W firmach prywatnych oraz u innych pracodawców spoza sektora finansów publicznych stosuje się je od 1 maja 2026 r.
Jeżeli więc obecnie pracujesz na etacie w prywatnej spółce i masz za sobą kilka lat pracy na zleceniu albo działalności gospodarczej, możesz przedstawić pracodawcy dokumenty i zażądać przeliczenia stażu na nowych zasadach.
W praktyce to pracownik powinien samodzielnie dostarczyć dokumenty potwierdzające dodatkowe okresy.
Czy można doliczyć zlecenia i B2B sprzed 2026 r.?
Tak.
Zmiana nie obejmuje wyłącznie umów zawieranych po wejściu nowych przepisów.
Można dokumentować także wcześniejsze okresy aktywności zawodowej, jeżeli spełniają ustawowe warunki. Ustawa przewidziała specjalne przepisy przejściowe dla osób, które były już zatrudnione w momencie rozpoczęcia stosowania nowych zasad.
Czy każda umowa zlecenia wlicza się do stażu?
Co do zasady Kodeks pracy obejmuje okres wykonywania przez osobę fizyczną:
- umowy zlecenia,
- umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy o zleceniu,
- umowy agencyjnej,
jeżeli w danym okresie osoba podlegała z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Ale na tym przepis się nie kończy.
Kodeks pozwala także zaliczyć udokumentowane okresy, w których dana osoba nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów, np. z powodu posiadania statusu studenta.
Byłem studentem i na zleceniu nie płacono za mnie ZUS – czy ten okres przepada?
Nie musi.
Najbardziej typowy przykład dotyczy ucznia albo studenta do 26. roku życia wykonującego umowę zlecenia.
Taka osoba nie była z tego zlecenia zgłaszana do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, dlatego ZUS nie wystawi zwykłego zaświadczenia potwierdzającego okres ubezpieczenia.
Pracownik musi wtedy samodzielnie przedstawić dokumenty potwierdzające rzeczywiste wykonywanie zlecenia.
Przykład
Pan Michał studiował i od 22. do 25. roku życia wykonywał umowę zlecenia.
Zleceniodawca nie odprowadzał składek emerytalnych i rentowych.
Po kilku latach Michał pracuje już na etacie.
Brak ubezpieczenia nie oznacza automatycznie, że trzy lata zlecenia nie mogą uzupełnić obecnego stażu pracy. Pan Michał musi jednak wykazać, że rzeczywiście wykonywał zlecenie w konkretnym okresie i otrzymywał wynagrodzenie.
Czy działalność gospodarcza zawsze wlicza się do stażu pracy?
W typowej sytuacji jednoosobowej działalności gospodarczej okres może zostać wliczony, jeżeli zostały za niego opłacone wymagane składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
W podstawowym wariancie ustawodawca powiązał wliczenie okresu prowadzenia działalności z opłaceniem odpowiednich składek, a potwierdzeniem będzie być zaświadczenie ZUS.
A co z ulgą na start?
Także została uwzględniona.
Kodeks wprost zalicza okres korzystania z ulgi na start, gdy przedsiębiorca przez pierwsze miesiące działalności nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
W takim przypadku okres jest potwierdzany przez ZUS na podstawie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
Umowa o dzieło – czy też zwiększa staż?
Nie.
Art. 302¹ wymienia zlecenie, usługi, do których stosuje się przepisy o zleceniu, oraz umowę agencyjną, ale nie obejmuje zwykłej umowy o dzieło.
Okresy wykonywania umowy o dzieło nie zostały objęte nowym mechanizmem.
Jak uzyskać zaświadczenie ZUS?
ZUS uruchomił specjalny wniosek USP – Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy.
Wniosek składa się elektronicznie przez eZUS.
ZUS może w ten sposób potwierdzić m.in.:
- okresy prowadzenia działalności, za które opłacono odpowiednie składki,
- okresy zlecenia objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi,
- określone okresy współpracy,
- okres ulgi na start na podstawie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
Co ważne, do samego wniosku USP nie trzeba od razu załączać wszystkich starych umów i rachunków. ZUS wystawia zaświadczenie przede wszystkim na podstawie danych znajdujących się na koncie ubezpieczonego.
ZUS nie widzi mojego starego zlecenia – co wtedy?
Może się zdarzyć, że wniosek USP nie przyniesie oczekiwanego efektu.
Jeżeli na koncie nie ma informacji niezbędnych do wydania zaświadczenia, ZUS nie wyda zaświadczenia. Wówczas własnym sumptem trzeba wykazać np. okres wykonywania umowy zlecenia.
Mam zaświadczenie ZUS, ale pracodawca mówi, że go nie uznaje
To jedna z poważniejszych sytuacji.
Jeżeli ustawowy okres został potwierdzony właściwym zaświadczeniem ZUS, pracodawca jest nim związany i powinien zaliczyć ten okres do stażu pracy.
Pracodawca może oczywiście zweryfikować, czy przedstawiony dokument jest autentyczny.
Od 31 marca 2026 r. ZUS udostępnia pracodawcom specjalną usługę pozwalającą sprawdzić autentyczność zaświadczeń wydanych na podstawie wniosku USP.
Nie jest to jednak podstawa do dowolnego odrzucenia prawidłowo wystawionego dokumentu.
Nie mam zaświadczenia ZUS – jakie dokumenty mogę dać pracodawcy?
Nie każdy okres będzie potwierdzany przez ZUS.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy brak ubezpieczenia wynikał z przepisów, np. wspomnianego zlecenia studenta do 26 lat, albo pracy zarobkowej wykonywanej na innej niż stosunek pracy podstawie za granicą.
PIP wskazuje, że pracownik może przedstawić m.in.:
- umowy,
- rachunki,
- potwierdzenia przelewów,
- zaświadczenia od zleceniodawcy lub kontrahenta,
- dokumenty podatkowe,
- dokumenty zagraniczne,
- inne materiały pozwalające ustalić rzeczywisty okres wykonywania pracy lub działalności.
Potrzebujesz porady? Skontaktuj się z nami!
Pracowałem wcześniej na zleceniu w tej samej firmie – czy liczy się to bardziej?
Tak, ponieważ trzeba rozróżnić:
staż ogólny
od
stażu u danego pracodawcy.
Przykładowo przy wymiarze urlopu liczy się zasadniczo ogólny staż pracy. Zlecenie wykonane wcześniej dla innej firmy może więc zwiększyć staż urlopowy.
Natomiast niektóre uprawnienia zależą od okresu pracy u konkretnego pracodawcy.
Art. 302¹ § 8 k.p. przewiduje, że wcześniejsze okresy zlecenia, działalności czy innych wskazanych form pracy wlicza się również do stażu u danego pracodawcy, jeżeli w ramach tej aktywności pracownik świadczył pracę na rzecz właśnie tego pracodawcy.
Zlecenie dla innej firmy też się liczy – ale nie do wszystkiego
Załóżmy, że przez pięć lat wykonywałeś zlecenia dla firmy A, a obecnie pracujesz na etacie w firmie B.
Pięć lat zlecenia może zwiększyć ogólny staż pracy, np. wykorzystywany do ustalenia wymiaru urlopu.
Nie stanie się jednak z tego powodu automatycznie pięcioma latami stażu u firmy B.
Wcześniejsze zlecenie dla innego podmiotu może zwiększać staż urlopowy, ale w przypadku praw zależnych od zakładowego stażu znaczenie ma aktywność wykonywana na rzecz konkretnego obecnego pracodawcy.
Co daje doliczenie zlecenia lub okresu wykonywania działalności?
Zależy od konkretnego uprawnienia.
Nowe okresy mogą mieć znaczenie m.in. dla:
- wymiaru urlopu wypoczynkowego,
- dodatku za staż, jeżeli u danego pracodawcy taki dodatek przysługuje,
- nagrody jubileuszowej, jeżeli przewidują ją właściwe przepisy lub regulacje,
- części innych świadczeń zależnych od ogólnego lub zakładowego stażu,
- w odpowiednich przypadkach wysokości odpraw lub innych praw zależnych od długości zatrudnienia.
Zlecenie może zwiększyć urlop z 20 do 26 dni
To jeden z najbardziej praktycznych skutków nowych przepisów.
Nowe okresy zwiększają ogólny staż pracy wykorzystywany przy ustalaniu urlopu.
Przykład
Pracownik posiadał dotychczas 7 lat stażu uwzględnianego przy urlopie.
Przed zatrudnieniem na etacie przez 4 lata wykonywał zlecenie.
Po prawidłowym udokumentowaniu okresu jego staż może przekroczyć 10 lat, co może oznaczać przejście z 20 do 26 dni urlopu w pełnym rocznym wymiarze dla pełnego etatu.
Szczegółowe rozliczenie urlopu zależy oczywiście od momentu nabycia wyższego wymiaru i sytuacji zatrudnieniowej pracownika.
Złożyłem dokumenty kilka miesięcy później – czy tracę wcześniejsze korzyści?
Nie zawsze.
Przepisy przejściowe stanowią, że uprawnienia wynikające z doliczenia nowych okresów przysługują od dnia nabycia prawa, ale nie wcześniej niż od daty rozpoczęcia stosowania nowych zasad wobec danego pracodawcy.
Ile czasu mam na dostarczenie starych zleceń i B2B?
Dla osób, które były już zatrudnione w chwili rozpoczęcia stosowania nowych przepisów, ustawodawca przewidział 24 miesiące na udokumentowanie wcześniejszych okresów.
W sektorze publicznym termin liczony jest od 1 stycznia 2026 r.
U pracodawców prywatnych – dla pracowników zatrudnionych już 1 maja 2026 r. – od tej daty.
Przepisy wskazują, że okresów nieudokumentowanych w tym terminie obecny pracodawca objęty regulacją przejściową nie wlicza temu pracownikowi.
Dlatego nie warto odkładać kompletowania dokumentów na ostatnią chwilę.
Zatrudniłem się dopiero po 1 maja 2026 r. – czy też mam 24 miesiące?
Nie.
Specjalny 24-miesięczny termin przejściowy dotyczy pracowników pozostających już w zatrudnieniu w dacie rozpoczęcia stosowania ustawy.
Jeżeli pracownik rozpoczął zatrudnienie w prywatnej firmie po 1 maja 2026 r., stosuje się wobec niego ogólne zasady i nie obowiązuje go właśnie ten przejściowy termin 24 miesięcy.
Nie oznacza to jednak, że dokumenty warto przechowywać bez końca. PIP zwraca uwagę m.in. na ogólne terminy przedawnienia roszczeń pracowniczych, dlatego zwlekanie może utrudnić dochodzenie finansowych skutków dłuższego stażu.
Pracowałem jednocześnie na etacie i zleceniu – czy dostanę podwójny staż?
Nie.
Kodeks pracy przewiduje, że jeżeli okresy podlegające zaliczeniu nakładają się na siebie albo pokrywają z okresem pozostawania w stosunku pracy, uwzględnia się okres najkorzystniejszy dla danej osoby.
Nie liczy się tego samego miesiąca dwa razy.
Przykład
Od stycznia do grudnia 2022 r. pracownik:
- był zatrudniony na umowie o pracę,
- jednocześnie wykonywał dodatkową umowę zlecenia.
Nie oznacza to dwóch lat stażu za jeden rok kalendarzowy.
Nakładające się okresy nie są sumowane w ten sposób.
Staż pracy to nie staż emerytalny
To bardzo ważne.
Nowa ustawa nie oznacza, że pięć lat zlecenia bez składek automatycznie stanie się pięcioma dodatkowymi latami składkowymi do emerytury.
Przepisy dotyczą stażu pracy wykorzystywanego do uprawnień pracowniczych.
Nie zmieniają zasad ustalania okresów składkowych i nieskładkowych dla emerytury czy renty.
Najczęstsze błędy przy doliczaniu zlecenia i B2B
1. Składanie samej umowy zamiast zaświadczenia ZUS
Jeżeli dany okres ma być zgodnie z ustawą potwierdzony przez ZUS, najbezpieczniej uzyskać właściwe zaświadczenie.
2. Rezygnacja po informacji „ZUS nie ma danych”
Brak automatycznego zaświadczenia może oznaczać potrzebę postępowania wyjaśniającego albo – w przypadkach takich jak zlecenie studenta – konieczność udokumentowania okresu bezpośrednio przed pracodawcą.
3. Próba doliczenia umowy o dzieło
Nowe przepisy nie objęły jej mechanizmem z art. 302¹.
4. Podwójne liczenie tych samych miesięcy
Nakładające się okresy nie dają podwójnego stażu. Stosuje się okres najkorzystniejszy.
Co zrobić krok po kroku, gdy pracodawca nie chce uznać stażu?
Najbezpieczniejszy schemat wygląda tak:
- Ustal, jaki okres chcesz doliczyć – zlecenie, działalność, usługi, ulga na start czy inna forma.
- Sprawdź, czy okres powinien potwierdzić ZUS.
- Jeżeli tak – złóż przez eZUS wniosek USP.
- Jeżeli ZUS ma braki w danych – uruchom postępowanie wyjaśniające.
- Jeżeli ZUS nie wystawia zaświadczenia, bo brak ubezpieczenia wynikał z przepisów – zbierz inne dowody.
- Złóż pracodawcy pisemny wniosek o przeliczenie stażu.
- Zachowaj potwierdzenie przekazania dokumentów.
- Jeżeli pracodawca odmawia – poproś o wskazanie przyczyny na piśmie.
- Sprawdź, czy odmowa dotyczy samego okresu, czy tylko konkretnego uprawnienia.
- Przy nieuzasadnionej odmowie możesz rozważyć skargę do PIP.
- Jeżeli spór nie zostanie rozwiązany, możliwe jest dochodzenie praw przed sądem pracy.
Podsumowanie
Od 2026 r. Kodeks pracy pozwala zaliczać do stażu pracy wiele okresów aktywności zawodowej, które wcześniej nie były traktowane jak klasyczne zatrudnienie pracownicze.
Dotyczy to przede wszystkim umów zlecenia oraz okresów prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a także kilku innych form wskazanych w nowym art. 302¹. W sektorze publicznym nowe przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r., a u pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r.
FAQ
Czy od 2026 r. umowa zlecenia wlicza się do stażu pracy?
Tak. Nowy art. 302¹ Kodeksu pracy obejmuje okresy wykonywania umowy zlecenia oraz niektórych umów o świadczenie usług, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.
Czy B2B liczy się do stażu pracy?
Typowy okres prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności może być wliczony, jeżeli spełnione są warunki określone w art. 302¹, w szczególności dotyczące odpowiednich składek. Ustawa obejmuje też szczególnie uregulowany okres ulgi na start.
Od kiedy firmy prywatne muszą stosować nowe przepisy?
Od 1 maja 2026 r. W sektorze finansów publicznych nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r.
Czy można doliczyć zlecenie wykonywane przed 2026 r.?
Tak. Przepisy pozwalają dokumentować również wcześniejsze okresy aktywności zawodowej. Dla pracowników już zatrudnionych w momencie wejścia zmian przewidziano specjalny 24-miesięczny termin przejściowy.
Czy pracodawca musi sam znaleźć moje stare zlecenia?
Pracodawca nie musi z własnej inicjatywy badać całej wcześniejszej aktywności pracownika. To pracownik powinien wystąpić o przeliczenie i dostarczyć dokumenty.
Jaki formularz trzeba złożyć w ZUS?
Wniosek USP – o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy. Składa się go elektronicznie przez eZUS.
radca prawny Katarzyna Klemba
Specjalistka w zakresie prawa pracy i spraw ZUS. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i licznym sukcesom zawodowym cieszy się zaufaniem klientów i opinią jednej z najlepszych prawniczek w kraju.
Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami!
Zajrzyj też na nasze inne blogi!
